|
|
|
ଅନ୍ତକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟ।
ଅନ୍ତକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟ।
ଅନ୍ତକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟ -------------------
ଏହା ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ଯମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ଅନ୍ତକରଣ ରହିଛି। ସାଧାରଣତଃ ସନାତନ ଧର୍ମର ଶାସ୍ତ୍ର ଗୁଡିକ ରେ ଅନ୍ତକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଚିତ୍ତ ଓ ଅଂହକାର ଏହି ଚାରି ନାମକୁ ଅନ୍ତକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ଯକ୍ତି ମାନଙ୍କର ବର୍ହିକରଣ ବା ବାହ୍ୟ କରଣ ରହିଛି। ଯଥା ପଞ୍ଚ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ (ହାତ, ପାଦ, ଲିଙ୍ଗ, ବାକ୍, ଗୁହ୍ୟଦ୍ୱାର) ଏମାନଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷାରେ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ସେହିପରି ପଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ମଧ୍ଯ ରହିଛି, ଯଥା: କର୍ଣ୍ଣ, ଚର୍ମ, ଚକ୍ଷୁ, ଜିହ୍ବା ଓ ନାସିକା। ବାହ୍ୟ ଜଗତର ବିଷୟକୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଗୁଡିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ବାହ୍ୟ ଜଗତରେ ନିଜର ଶରୀର ତଥା କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ସହାୟତାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରାଯାଇଥାଏ। ମନୁଷ୍ଯ ଶରୀର ପଞ୍ଚ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଅଛି। ଯଥା: ପ୍ରୁଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ ମୂଳତଃ ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନ ଅଟେ।
ମନୁଷ୍ଯ କେବଳ ଉପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ବସ୍ତୁରେ ସିମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ଠାରୁ ମଧ୍ଯ ଏକ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ବାସ୍ତବ ସ୍ବରୂପ ରହିଛି। ତାହା ହିଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଆତ୍ମା ସ୍ବରୂପ। ଏହି ଆତ୍ମାର କୌଣସି ପ୍ରକାରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ବା ମ୍ରୁତ୍ୟୁ ଆଦୌ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଶାଶ୍ବତ ଆତ୍ମା ଶରୀରରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଥାଏ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଜୀବାତ୍ମା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଜୀବାତ୍ମା ହିଁ ଅନ୍ତଃକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟର ସହାୟତାରେ ଏହି ମାୟାମୋହିନୀ ସଂସାର ସାଗରରେ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥାଏ। ଜୀବାତ୍ମା ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଚିତ୍ତ ଓ ଅଂହଙ୍କାର ର କବଳିତ ହୋଇ, କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ, ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ପଞ୍ଚଭୂତରେ ନିର୍ମିତ ଶରୀରକୁ ମାଧ୍ଯମ କରି ଏହି ସଂସାରରେ ବିଚରଣ କରେ। ତାହାରି ମଧ୍ଯରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବିଷୟ ଭୋଗିବାକୁ ବାରମ୍ବାର ଉଦ୍ୟମ କରୁଥାଏ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରୋଗ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଶୀକାର ହେବା ସତ୍ତ୍ବେ ବିଷୟ ଭୋଗକୁ ପରିତ୍ଯାଗ କରିପାରେନାହିଁ। ଶେଷରେ ମ୍ରୁତ୍ୟୁ ମୁଖରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୁଏ। ଜୀବାତ୍ମା ବାରମ୍ବାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଶରୀରେ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମାନ୍ତର ଏହି ମାୟାମୋହିନୀ ସଂସାର ରେ ଘୁରିବୁଲୁଥାନ୍ତି। ଏହି ମାୟାମୋହିନୀ ସଂସାର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ହେଲେ। ନିଜର ଅନ୍ତକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟ କୁ ସୁନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିବାକୁ ହେବ। ତାହା ସହିତ ସେହିସବୁ ଅନ୍ତକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟ କୁ ସୁ ସଂସ୍କାର ମାର୍ଗରେ ପରିଚାଳିତ କରିବା ପାଇଁ ହେବ। ପଞ୍ଚ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ସମେତ ପଞ୍ଚଭୂତରେ ନିର୍ମିତ ଶରୀରକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହୋଇ ନିଜକୁ ନିଜେ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ପାଇଁ ହେବ। ତେବେ ଯାଇ ନିଜକୁ ନିଜେ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ସହଜସାଧ୍ୟ ହେବ।
ତେବେ ସଂକ୍ଷେପ ରେ ଅନ୍ତକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଭାବନାର ସମାରୋହ କୁ ମନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଉଚିତ ଓ ଅନୁଚିତ ବିଚାର କରିବାର ଯେଉଁ ସାମର୍ଥ୍ଯ ରହିଛି, ତାହାକୁ ବୁଦ୍ଧି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଜନ୍ମ ଠାରୁ ମ୍ରୁତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବହୁଜନ୍ମ ଜନ୍ମାନ୍ତରରେ ଯେତେସବୁ ଭଲମନ୍ଦ କର୍ମର ଫଳ ତାହା ସବୁ ଚିତ୍ତ ରେ ସଂଗ୍ରୁହିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଶରୀରକୁ ନିଜର ବାସ୍ତବ ସତ୍ଯ ବୋଲି ବୁଝିବା ଏବଂ ଶରୀର ଠାରୁ ନିଜକୁ ଅଭିନ୍ନ ବୋଲି ମାନି ନେବା ହିଁ ଅଂହଙ୍କାର ଅଟେ। ଶରୀର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାନଙ୍କୁ ନିଜର ବୋଲି କହିବା ହିଁ ମମକାର ଅଟେ। ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବାସ୍ତବ ସ୍ବରୂପ ହେଉଛି ଦିବ୍ୟାତ୍ମା। ଯେହେତୁ ମନୁଷ୍ଯ ଠାରେ ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିବେକ ବିଚାର କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ଯ ରହିଛି। କେବଳ ମନୁଷ୍ଯ ଜନ୍ମରେ ହିଁ ନିଜେ ନିଜକୁ ଏହି ମାୟାମୋହିନୀ ସଂସାର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ଅଟେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଏହି ସାମର୍ଥ୍ଯ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସନାତନ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ମାନଙ୍କରେ ମନୁଷ୍ଯ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କୁ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ନିଜର ଅନ୍ତକରଣ ଚତୁଷ୍ଟୟ କୁ ସଂସ୍କାରିତ ପରିମାର୍ଜିତ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ନିଜକୁ ନିଜେ ଜନ୍ମ ମ୍ରୁତ୍ୟୁ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ ରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉପସ୍ଥାପନା: ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପାତ୍ର, କେନ୍ଦୁଝର, ମୋବାଇଲ: ୮୪୫୬୦୫୨୮୭୬
Read More
|
|
|