ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਵਹਾਰਕ ਹੱਲ ਲੱਭਿਆ ਜਾਵੇ

ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ (ਸਲਾਹਕਾਰ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੈੱਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ) ਵਲੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਵਹਾਰਕ ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
1. ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ: ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ (2025-26)
ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਤੱਥ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ:
ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ: ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ (6.5-7.6\% GDP ਵਾਧਾ)। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।
ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ: ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ (CPI ਰੈਂਕ 91/182) ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ। ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਅੰਕੜੇ ਵੱਧ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ (ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਰੇਟ) ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ।
ਲੋਕਤੰਤਰ: ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੀਡੀਆ ਪੱਖਪਾਤ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਧ੍ਰੁਵੀਕਰਨ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ।
2. ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਵਿਵਹਾਰਕ ਸੁਝਾਅ (ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਰੋਡਮੈਪ)
ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਾਨੂੰ ਖੁਦ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਪੈਣਗੇ:
ਓ. ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਮੁਫ਼ਤ ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ (ਲੋਭ-ਲਾਲਚ) ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ (ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ), ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਵੋਟ ਪਾਓ। ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅ. ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕੋ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ (RTI) ਵਰਤੋ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਮੰਗੋ। ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਈ-ਗਵਰਨੈਂਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ (ਜਿਵੇਂ DBT ਅਤੇ ਲਿੰਕਡ ਸੇਵਾਵਾਂ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਾ ਰਹੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਕਮਿਸ਼ਨ (CVC) ਜਾਂ ਲੋਕਪਾਲ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਕਰੋ।
ੲ. ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣੋ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੁਨਰ: ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-Practical ਹੁਨਰ (Vocational Training) ਦਿਵਾਓ। ਸਮਾਜਿਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ: ਗਲੀਆਂ, ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਕਮੇਟੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਵਧਾਨੀ: ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ (ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ) ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ਬਰ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਸ. ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰੋ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ 'ਗੁਲਾਮੀ' ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਜਾਗਰੂਕ, ਇਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣੇ। ਜਦੋਂ ਜਨਤਾ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਅਸਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗੀ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਬਣੇਗਾ। ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੀਏ।
✍️ ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ, ਸਲਾਹਕਾਰ 🍳
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ +918054400953