ଇରାନ-ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧର ୫୩ତମ ଦିନ; ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି
**ୱାଶିଂଟନ/ବେଜିଂ:**
ବିଶ୍ୱର ଦୁଇ ମହାଶକ୍ତି ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିବାଦ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
### **୧. ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗରରେ ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା**
ନିକଟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗରର ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆମେରିକାର ଏକ ନୌସେନା ଜାହାଜ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ଚୀନ୍ ଏହାକୁ କଡ଼ା ବିରୋଧ କରିଛି। ଚୀନ୍ ନୌସେନା ପକ୍ଷରୁ ଆମେରିକୀୟ ଜାହାଜକୁ ପିଛା କରାଯାଇଥିବା ଏବଂ ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖବର ମିଳିଛି। ତାଇୱାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆମେରିକାର ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ଚୀନ୍ ନିଜର "ଲାଲ୍ ରେଖା" (Red Line) ବୋଲି କହିଛି।
### **୨. ଅର୍ଥନୈତିକ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି କଟକଣା**
ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଚୀନର ଆଉ କିଛି ପ୍ରମୁଖ ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ କଡ଼ା କଟକଣା ଲଗାଯାଇଛି। ଆମେରିକା ଅଭିଯୋଗ କରିଛି ଯେ, ଚୀନ୍ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା (AI) ଏବଂ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଚିପ୍ର ବ୍ୟବହାର ସାମରିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରୁଛି। ଏହାର ପ୍ରତିବଦଳରେ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକାରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ଟିକସ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି।
### **୩. ଇରାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମୁହାଁମୁହିଁ**
ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷରେ ଚୀନ୍ ପରୋକ୍ଷରେ ଇରାନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି। ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଲଗାଯାଇଥିବା ନୌସେନା ଅବରୋଧକୁ ଚୀନ୍ ବେଆଇନ ବୋଲି କହିବା ସହ ଏହା ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।
### **୪. ଆସିଆନ୍ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଚିନ୍ତା**
ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଚିନ୍ତାରେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଆଶଙ୍କା କରୁଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ତିକ୍ତତା ଯଦି ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନିଏ, ତେବେ ଏହା ସମଗ୍ର ଏସିଆ ମହାଦେଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।
### **୫. ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି**
ଉଭୟ ଦେଶର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ପରସ୍ପର ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଠୋସ୍ ନିଷ୍କର୍ଷ ବାହାରି ପାରୁନାହିଁ। ଆଗାମୀ ଜି-୨୦ (G20) ସମ୍ମିଳନୀରେ ଦୁଇ ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବୈଠକ ଉପରେ ଏବେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ନଜର ରହିଛି।
**ରିପୋର୍ଟ:** ବିଶ୍ୱ ସମ୍ବାଦ ବିଭାଗ।
