অসমৰ মানচিত্ৰত খহনীয়াৰ গৰাহঃ অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ এক নীৰৱ আৰ্তনাদ।

অসমৰ মানচিত্ৰত খহনীয়াৰ গৰাহঃ অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ এক নীৰৱ আৰ্তনাদ।

​১৯৫০ চনৰ ১৫ আগষ্ট। ভাৰতৰ স্বাধীনতা দিৱসৰ আনন্দৰ মাজতে প্ৰকৃতিৰ এক প্ৰলয়ংকাৰী উপহাৰে অসমৰ ভৌগোলিক আৰু সামাজিক ইতিহাস চিৰদিনৰ বাবে সলনি কৰি দিছিল। ৰিখটাৰ স্কেলত ৮.৬ প্ৰাবল্যৰ সেই বৰভূঁইকঁপৰ ফলত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ তলি ওফন্দি উঠিছিল, যাৰ পৰিণতিত আৰম্ভ হৈছিল গৰাখহনীয়াৰ এক অন্তহীন ধাৰা। আজি সাতটা দশক অতিক্ৰম কৰাৰ পিছত, অসমৰ বাবে 'গৰাখহনীয়া' কেৱল এক প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ হৈ থকা নাই, ই এক অস্তিত্বৰ সংকটত পৰিণত হৈছে।

​খহনীয়াৰ ভয়াবহ পৰিসংখ্যাঃ
চৰকাৰী আৰু বিভিন্ন গৱেষণামূলক তথ্য অনুসৰি, ১৯৫৪ চনৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহৰ বুকুত অসমৰ প্ৰায় ৪.২৭ লাখ হেক্টৰ ভূমি জাহ গৈছে। এইয়া ৰাজ্যখনৰ মুঠ মাটিকালিৰ প্ৰায় ৭.৪ শতাংশ। অৰ্থাৎ, প্ৰতি বছৰে গড়ে ৮ হাজাৰ হেক্টৰকৈ কৃষিভূমি আৰু মানুহৰ বসতিস্থল নদীৰ বুকুত বিলীন হৈ গৈছে। নামনি অসমৰ গোৱালপাৰা, ধুবুৰী, বৰপেটাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উজনিৰ মাজুলী, লখিমপুৰ আৰু তিনিচুকীয়ালৈকে কোনো এখন জিলা আজি এই অভিশাপৰ পৰা মুক্ত নহয়।

​খহনীয়াৰ পৰা উচ্ছেদৰ বলিঃ এক অমানৱীয় চক্ৰ-
গৰাখহনীয়া কেৱল মাটিৰ বিলীন হোৱাই নহয়, ই এক মানৱীয় সংকটৰো আৰম্ভণি। নদীৰ গৰাখহনীয়াই নিমিষতে এজন স্বাৱলম্বী কৃষকক সৰ্বস্বান্ত কৰি পেলায়। জীৱন আৰু জীৱিকাৰ তাগিদাত এই লোকসকলে মথাউৰিৰ কাষত, চৰকাৰী খালী ভূমিত বা বনাঞ্চলৰ দাঁতিত আশ্ৰয় ল’বলৈ বাধ্য হয়। কিন্তু বিড়ম্বনাৰ বিষয় এয়ে যে, যি চৰকাৰে খহনীয়া প্ৰতিৰোধ কৰি তেওঁলোকৰ ভূমি ৰক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে, সেই একেখন চৰকাৰেই পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকক 'বেদখলকাৰী' সজাই অমানৱীয়ভাৱে উচ্ছেদ কৰে।

​মৌলিক অধিকাৰৰ উলংঘনঃ
ভাৰতীয় সংবিধানৰ ২১ নং অনুচ্ছেদে প্ৰতিগৰাকী নাগৰিকক 'মৰ্যাদাৰে জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ' (Right to Life with Dignity) প্ৰদান কৰিছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়েও বিভিন্ন সময়ত উল্লেখ কৰিছে যে বাসস্থান আৰু জীৱিকাৰ অধিকাৰ জীৱনৰ অধিকাৰৰে এক অবিচ্ছেদ্য অংগ। কিন্তু অসমৰ এই 'জলবায়ু শৰণাৰ্থী' (Climate Refugees) সকলৰ ক্ষেত্ৰত এই মৌলিক অধিকাৰসমূহ চৰমভাৱে উলংঘিত হৈছে। সংস্থাপনৰ কোনো বিকল্প ব্যৱস্থা নকৰাকৈ চলোৱা উচ্ছেদে এজন ব্যক্তিক বাৰে বাৰে শৰণাৰ্থীত পৰিণত কৰি এক অমানৱীয় অঘৰী জীৱনলৈ ঠেলি দিছে।

​চৰকাৰী পদক্ষেপ আৰু সীমাবদ্ধতাঃ
অসম চৰকাৰৰ জলসম্পদ বিভাগে প্ৰতি বছৰে কোটি কোটি টকা খহনীয়া প্ৰতিৰোধত ব্যয় কৰে যদিও সেয়া সাময়িক উপশমৰ দৰেহে পৰিলক্ষিত হয়। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে আজিও বানপানী আৰু খহনীয়াৰ সমস্যাটোক 'ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ' হিচাপে স্বীকৃতি নিদিয়াটো অত্যন্ত দুৰ্ভাগ্যজনক। যাৰ বাবে স্থায়ী সমাধানৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পুঁজিৰ সদায় অভাৱ ঘটে।

​অসমৰ অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ বাবে গৰাখহনীয়া বন্ধ কৰিবলৈ প্ৰয়োজন হ’বঃ
​▶️নদী ড্ৰেজিং: নদীৰ বুকুত জমা হোৱা পলস বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে আঁতৰাই নদীৰ গভীৰতা বৃদ্ধি কৰাৰ এক দীৰ্ঘম্যাদী পৰিকল্পনা।
​▶️স্থায়ী পুনৰ্সংস্থাপন নীতি: খহনীয়াৰ ফলত সৰ্বস্বান্ত হোৱা লোকসকলক 'বেদখলকাৰী' সজাই উচ্ছেদ কৰাৰ পৰিবৰ্তে চৰকাৰে তেওঁলোকক কৃষিযোগ্য ভূমি আৰু বাসস্থানৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰা।
​▶️আইনী সুৰক্ষা: খহনীয়াৰ গৰাহৰ পৰা নাগৰিকৰ জীৱন আৰু জীৱিকা ৰক্ষা কৰাটো চৰকাৰৰ এক বাধ্যতামূলক সাংবিধানিক দায়িত্ব হিচাপে ঘোষণা কৰা।

​উপসংহাৰঃ
ভূমিপুত্ৰই নিজৰ দেশতে শৰণাৰ্থীৰ জীৱন কটোৱাটো এক গণতান্ত্ৰিক সমাজৰ বাবে কলংক। জনমত গঠনৰ জৰিয়তে চৰকাৰক বাধ্য কৰাব লাগিব যাতে তেওঁলোকে কেৱল নিৰ্বাচনী প্ৰতিশ্ৰুতিতে সীমাবদ্ধ নাথাকি ভূমি ৰক্ষা আৰু খহনীয়াগ্ৰস্ত লোকৰ সাংবিধানিক মৰ্যাদা সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে স্থায়ী সমাধানৰ পথ প্ৰশস্ত কৰে।

আব্দুল হাই
সাধাৰণ সম্পাদক, এ আই ইউ ডি এফ