લોકશાહીમાં 'બિનહરીફ' વિજેતા vs 'નોટા': શું
લોકશાહીમાં 'બિનહરીફ' વિજેતા vs 'નોટા': શું મતદારનો અધિકાર છીનવાઈ રહ્યો છે? 🤔🗳️
તાજેતરના સમયમાં આપણે જોઈએ છીએ કે ચૂંટણી પહેલા જ ઉમેદવારો પોતાના ફોર્મ પરત ખેંચી લે છે. 'શામ, દામ, દંડ અને ભેદ'ના જોરે મેદાન ખાલી કરી દેવામાં આવે છે અને છેલ્લે વધેલા એકમાત્ર ઉમેદવારને 'બિનહરીફ' વિજેતા જાહેર કરી દેવામાં આવે છે. પણ અહીં એક મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે – શું આ પ્રક્રિયામાં સામાન્ય જનતાનો 'નકારવાનો અધિકાર' (Right to Reject) ગાયબ નથી થઈ જતો?
👉🏿 તર્ક અને મનોમંથન:
ચૂંટણી પંચે આપણને 'NOTA' (None of the Above) નો વિકલ્પ આપ્યો છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે ચૂંટણીમાં માત્ર ઉમેદવારો જ નથી હોતા, પણ 'કોઈપણ ઉમેદવાર પસંદ નથી' એવો મત આપનાર જનતા પણ એક પક્ષ છે. જો ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (EVM) માં નોટાનું બટન હોય, તો નોટાને પણ એક 'કાલ્પનિક ઉમેદવાર' ગણવો જોઈએ.
👉🏿 મુખ્ય મુદ્દાઓ:
નોટા સામે પણ ચૂંટણી થવી જોઈએ: ભલે મેદાનમાં એક જ ઉમેદવાર બચ્યો હોય, પણ તેને વિજેતા જાહેર કરતા પહેલા જનતા પાસે મતદાન કરાવવું જોઈએ. જો તે ઉમેદવાર કરતા 'નોટા' ને વધારે મત મળે, તો એ બેઠક પર ફરીથી ચૂંટણી થવી જોઈએ.
લોકશાહીનું ગળું ઘૂંટાતું અટકશે: જ્યારે ઉમેદવારોને ખબર હશે કે એકલા બચ્યા પછી પણ જનતા તેમને નકારી શકે છે, ત્યારે ફોર્મ ખેંચાવવા માટે જે 'અનૈતિક ખેલ' ખેલાય છે તેના પર લગામ આવશે.
મતદારની અનિવાર્યતા: બિનહરીફ જાહેર કરવાથી એ વિસ્તારના લાખો મતદારોનો મત આપવાનો અધિકાર છીનવાઈ જાય છે. શું લોકશાહીમાં જનતાની મંજૂરી વગર પ્રતિનિધિ નક્કી થઈ શકે?
👉 નિચોડ:
ખરેખર તો, જ્યાં સુધી છેલ્લો ઉમેદવાર 'નોટા' ને હરાવી ન દે ત્યાં સુધી તેને વિજયી જાહેર ન કરવો જોઈએ. લોકશાહી ત્યારે જ સાર્થક ગણાશે જ્યારે વિજય ઉમેદવારની 'ગોઠવણ' થી નહીં, પણ જનતાના 'મત' થી નક્કી થાય.
⚖️ તમારું શું માનવું છે? શું એક જ ઉમેદવાર હોય ત્યારે પણ મતદાન થવું જોઈએ? તમારા વિચારો કોમેન્ટમાં જણાવશો. 👇
#ElectionReform #NOTA #Democracy #RightToVote #GujaratiVicharo