​विश्ववंदनीय महामानव: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

​प्रस्तावना:
१४ एप्रिल हा दिवस केवळ भारतातच नव्हे, तर संपूर्ण जगात 'ज्ञान दिन' म्हणून साजरा केला जातो. ज्यांच्या लेखणीतून भारतीय लोकशाहीची भाग्यरेखा उमटली, ज्यांनी शतकानुशतके पिचलेल्या शोषितांच्या जीवनात स्वाभिमानाचा प्रकाश निर्माण केला, अशा महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची आज जयंती. माणसाला माणूस म्हणून जगण्याचा हक्क मिळवून देणाऱ्या एका युगपुरुषाचा हा गौरव सोहळा आहे.
​कर्तृत्वाचा हिमालय:
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर म्हणजे केवळ एक नाव नसून तो एक विचार आहे. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत शिक्षण घेऊन त्यांनी मिळवलेल्या पदव्या आणि ज्ञानाचा आवाका आजही अचंबित करणारा आहे. अर्थशास्त्र, कायदा, राज्यशास्त्र आणि समाजशास्त्र अशा अनेक विषयांत त्यांनी जागतिक स्तरावर आपला ठसा उमटवला. 'कोलंबिया विद्यापीठ' असो किंवा 'लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स', बाबासाहेबांच्या बुद्धिमत्तेने भारताची मान जगभरात उंचावली.
​लोकशाहीचे शिल्पकार:
स्वातंत्र्यानंतर भारताला एकसंध ठेवण्याचे सर्वात मोठे आव्हान होते. डॉ. बाबासाहेबांनी जगातील सर्वात मोठी आणि सर्वसमावेशक राज्यघटना देऊन या देशाला लोकशाहीचे कवच प्रदान केले. "मी प्रथम भारतीय आणि अंततः भारतीय आहे," हा विचार देऊन त्यांनी राष्ट्रीय एकात्मतेचा पाया रचला. महिलांना दिलेले समान हक्क, मजुरांच्या कामाचे तास आणि आरक्षणाच्या माध्यमातून सामाजिक न्यायाची केलेली अंमलबजावणी ही त्यांच्या दूरदृष्टीची फळे आहेत.
​माणुसकीचा लढा:
महाडचा चवदार तळे सत्याग्रह असो किंवा नाशिकचा काळाराम मंदिर प्रवेश, बाबासाहेबांनी प्रत्येक लढा हा सनदशीर मार्गाने आणि नैतिकतेच्या जोरावर दिला. त्यांनी अस्पृश्यतेचा कलंक पुसण्यासाठी आपले संपूर्ण आयुष्य वेचले. "शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा" हा त्यांनी दिलेला मंत्र आजही तरुणाईला प्रगतीची दिशा दाखवतो.
​समतेचा मार्ग: बुद्ध धम्म:
आपल्या आयुष्याच्या उत्तरार्धात त्यांनी लाखो अनुयायांसह बुद्ध धम्माची दीक्षा घेतली. 'मनामनाचे परिवर्तन' हाच खरा बदल आहे, हे त्यांनी जगाला पटवून दिले. अहिंसा, प्रज्ञा, शील आणि करुणा या मूल्यांवर आधारित समाज निर्माण करण्याचे त्यांचे स्वप्न होते.
​निष्कर्ष:
आज बाबासाहेबांची जयंती साजरी करताना केवळ त्यांचे पुतळे पूजण्यापेक्षा, त्यांचे विचार आचरणात आणणे हीच त्यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल. त्यांनी दिलेले लोकशाहीचे मूल्य आणि संविधानाचे संरक्षण करणे ही आपल्या सर्वांची जबाबदारी आहे. चला तर मग, या महामानवाच्या विचारांचा जागर करूया आणि प्रगत, समतावादी भारत घडवण्यासाठी कटिबद्ध होऊया.
​- विनम्र अभिवादन!
​लेखकाचे नाव: मयूर कासार रावेर
​