ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ‘ਚ ਨਵੀਂ ਕੈਂਪਾ ਫੈਕਟਰੀ: ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਘੰਟੀ?

ਰਿਪੋਰਟ :- ਡਾਕਟਰ ਸਤਵਿੰਦਰ ਬੁੱਗਾ

ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਕ ਨਵੇਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੋੜ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਣ ਰਹੀ ਕੈਂਪਾ ਫੈਕਟਰੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕੜੀ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫੈਕਟਰੀ ਇਲਾਕੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ‘ਚ ਕੋਲੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟ, ਨਰੋਲੈਕ ਪੇਂਟ ਫੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆਨ ਆਇਲ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਫੈਕਟਰੀ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ ਮਿਲਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਂਸ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਦਮਾ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੇਵਰੇਜ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਾਈ ਨਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਗਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਬਣਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਨੌਕਰੀਆਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਥੋਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਜਾਂ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ? ਜੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲਾਭ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਫੈਕਟਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸੌਦਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ‘ਚ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧਿਐਨ (EIA) ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਗੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣਗੇ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫੈਕਟਰੀ ਇਲਾਕੇ ਲਈ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਦਾਸਤਾਨ ਲਿਖੇਗੀ ਜਾਂ ਇਕ ਨਵਾਂ ਸੰਕਟ ਬਣੇਗੀ।