युद्धामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारपेठ कोलमडली; इंधन आणि वीज दरवाढीचा सर्वसामान्यांना मोठा फटका
गेल्या काही काळापासून सुरू असलेल्या आंतरराष्ट्रीय युद्धांमुळे जागतिक स्तरावर ऊर्जा संकट (Global Energy Crisis) गंभीर झाले आहे. रशिया-युक्रेन संघर्ष आणि मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव यामुळे कच्च्या तेलाच्या पुरवठा साखळीत मोठे अडथळे निर्माण झाले असून, याचे पडसाद आता प्रत्येक सामान्याच्या खिशावर उमटू लागले आहेत.
ऊर्जा संकटाची प्रमुख कारणे
पुरवठा साखळीतील अडथळे: रशिया हा जगातील नैसर्गिक वायू आणि कच्च्या तेलाचा मोठा पुरवठादार आहे. युद्धामुळे लादलेले निर्बंध आणि पाइपलाइनमधील तांत्रिक अडचणींमुळे युरोपसह अनेक देशांना ऊर्जेची टंचाई भासत आहे.
मध्यपूर्वेतील अस्थिरता: इराण आणि इस्रायलमधील तणावामुळे 'होर्मुझची सामुद्रधुनी' यांसारख्या महत्त्वाच्या व्यापारी मार्गांवर टांगती तलवार आहे, ज्यामुळे तेलाच्या किमतीत सातत्याने चढ-उतार होत आहेत.
कोळसा आणि गॅसच्या किमतीत वाढ: युद्धाच्या धास्तीने अनेक देशांनी साठेबाजी सुरू केल्यामुळे कोळसा आणि नैसर्गिक वायूचे भाव गगनाला भिडले आहेत.
जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होणारे परिणाम
क्षेत्राचे नाव परिणाम
वाहतूक डिझेल आणि पेट्रोलच्या दरवाढीमुळे मालवाहतूक महागली.
उत्पादन क्षेत्र कारखान्यांना लागणारी वीज महागल्याने वस्तूंच्या किमती वाढल्या.
घरगुती बजेट गॅस सिलिंडर आणि विजेच्या बिलात मोठी वाढ झाली आहे.
पर्यायी मार्गांचा शोध सुरू
या संकटामुळे आता जगातील अनेक देशांनी आपला मोर्चा नूतनीकरणक्षम ऊर्जेकडे (Renewable Energy) वळवला आहे. सौर ऊर्जा, पवन ऊर्जा आणि हायड्रोजन इंधनावर आता मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक केली जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, जर युद्ध दीर्घकाळ सुरू राहिले, तर जगाला ऊर्जा बचतीचे कडक नियम पाळावे लागतील.
"हे केवळ आर्थिक संकट नसून एक मानवतावादी संकट देखील आहे. ऊर्जा महाग झाल्यामुळे गरीब देशांमध्ये अन्नधान्य महागाईचा धोका वाढला आहे."