ਕੋਊ ਹਰਿ ਸਮਾਨਿ ਨਹੀ ਰਾਜਾ ॥ ਏ ਭੂਪਤਿ ਸਭ ਦਿਵਸ ਚਾਰਿ ਕੇ ਝੂਠੇ ਕਰਤ ਦਿਵਾਜਾ ॥ ੧॥ ਰਹਾਉ
ਇਹ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਬਿਲਾਵਲੁ ਵਿੱਚ ਅੰਗ 856 ਤੇ ਦਰਜ ਹੈ।
ਅਰਥ (ਸਧਾਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ): ਕੋਈ ਵੀ (ਜਗਤ ਵਿੱਚ) ਹਰਿ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਮਾਤਰ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ (ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ) ਦੇ ਹਨ, ਝੂਠੇ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭਾਵਾਰਥ / ਵਿਆਖਿਆ (ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ): ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ, ਅਮੀਰ-ਉਮਰਾਵ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਥਿਰ ਤੇ ਝੂਠੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨਾਂ (ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ (ਹਰਿ,ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ) ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚਾ ਰਾਜਾ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਸੱਚੀ ਸੱਤਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਰਾਜ ਸਿਰਫ਼ ਰੱਬ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਾਨੂੰ ਸੰਸਾਰੀ ਮਾਇਆ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਰਾਜ-ਪਾਤ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਰਬ-ਉੱਚਤਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ॥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹਿ ॥
🍳 *ਦਾਸ ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ* 🙏
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੈਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ
ਮੋ: +91 80544-00953