વિશ્વ : Qatar orders Iranian officials to leave the country within 24 hours

મિડલ ઈસ્ટમાં ખળભળાટ: કતારનો ઈરાની અધિકારીઓને 24 કલાકમાં દેશ છોડવાનો આદેશ
મધ્ય પૂર્વ (Middle East) ના દેશોમાં અત્યારે ભારે અસ્થિરતાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ સાથેના સંઘર્ષ વચ્ચે હવે ઈરાન સામે ખાડી દેશોએ પણ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. તાજેતરના સૌથી મોટા સમાચાર મુજબ, કતાર (Qatar) એ ઈરાનના સૈન્ય અને સુરક્ષા અધિકારીઓને આગામી 24 કલાકમાં મુલ્ક છોડી દેવાનું ફરમાન જાહેર કર્યું છે.
પર્સોના નોન ગ્રાટા' જાહેર: શું છે આ રાજદ્વારી શબ્દ?
કતારના વિદેશ મંત્રાલયે ઈરાની દૂતાવાસને એક સત્તાવાર નોટ સોંપી છે. આ નોટમાં દૂતાવાસના મિલિટરી અતાશે (Military Attache) અને સિક્યુરિટી અતાશે (Security Attache) સહિતના તમામ સ્ટાફને 'પર્સોના નોન ગ્રાટા' (Persona Non Grata) જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. ડિપ્લોમેસી (Diplomacy) માં જ્યારે કોઈ દેશ કોઈ વિદેશી અધિકારીને પોતાના દેશમાં રહેવાની મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર કરે અથવા તેને દેશ છોડવાનો આદેશ આપે, ત્યારે તેને 'પર્સોના નોન ગ્રાટા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ એક અત્યંત કડક રાજદ્વારી પગલું માનવામાં આવે છે.
કતારના આ કડક નિર્ણય પાછળના કારણો
કતાર દ્વારા લેવામાં આવેલા આ આકરા નિર્ણય પાછળ મુખ્યત્વે નીચેના કારણો જવાબદાર છે:

સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન (Violation of Sovereignty): કતારના વિદેશ મંત્રાલય મુજબ, ઈરાન દ્વારા વારંવાર કતારને નિશાન બનાવીને કરવામાં આવેલા ખુલ્લા આક્રમણ (Open Aggression) ના જવાબમાં આ પગલું લેવાયું છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો ભંગ: ઈરાનની આ હરકતો આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા (International Law) અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (United Nations Security Council) ના ઠરાવ નંબર ૨૮૧૭ ના સિદ્ધાંતોનું ઘોર ઉલ્લંઘન છે.

પડોશી ધર્મનો અભાવ: કતારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાને 'સારા પડોશી' (Good Neighborly Principles) હોવાના તમામ સિદ્ધાંતો નેવે મૂક્યા છે.
ઈરાન સામે વધતું દબાણ અને ભવિષ્યની રણનીતિ
ઈરાન સામે હવે માત્ર પશ્ચિમી દેશો જ નહીં, પરંતુ મુસ્લિમ દેશો પણ એકજૂથ થઈ રહ્યા છે. સાઉદી અરેબિયાની રાજધાની રિયાદ (Riyadh) માં ટૂંક સમયમાં મુસ્લિમ દેશોની એક મોટી બેઠક યોજાવાની શક્યતા છે, જેમાં ઈરાનના આક્રમક વલણ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. કતારે ચેતવણી આપી છે કે જો ઈરાન પોતાનું વલણ નહીં બદલે, તો આગામી સમયમાં વધુ કડક ઉપાયો (Strict Measures) કરવામાં આવશે. કતાર પોતાની સુરક્ષા અને સાર્વભૌમત્વની રક્ષા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેવાનો અધિકાર અનામત રાખે છે.

ઈરાન અને ઈઝરાયેલ-અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ (War) ની અસર હવે સમગ્ર ખાડી દેશો (Gulf Countries) પર પડી રહી છે. કતાર જેવા શાંતિપ્રિય ગણાતા દેશે ઈરાની અધિકારીઓને હાંકી કાઢવાનો નિર્ણય લેવો એ બાબત સૂચવે છે કે મધ્ય પૂર્વમાં સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર સ્તરે પહોંચી ગઈ છે.