वाडा तालुक्यात टायर पायरॉलिसिस कंपन्यांचा धुमाकूळ; पर्यावरणाचा ऱ्हास आणि कामगारांचे जीव धोक्यात

वाडा तालुक्यातील औद्योगिक विकासाचा फायदा स्थानिकांना रोजगार मिळण्यासाठी होईल, अशी अपेक्षा होती. मात्र, सद्यस्थितीत तालुक्यातील चित्र अत्यंत भयावह झाले आहे. नियमांचे उल्लंघन करून सुरू असलेल्या ७७ टायर पायरॉलिसिस कारखान्यांनी तालुक्याचा 'गळा घोटला' असून, प्रदूषणासह कामगारांच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.
विनापरवाना कारखानदारी आणि प्रशासकीय दुर्लक्ष
मुसारने, उसर, वडवली, बिलोशी, कोनसई, सापने, आणि पाली यांसारख्या अनेक गावांमध्ये हे कारखाने फोफावले आहेत. धक्कादायक बाब म्हणजे, यातील बहुतांश कारखान्यांकडे खालीलपैकी कोणतीही अधिकृत कागदपत्रे नसल्याचा आरोप ग्रामस्थांनी केला आहे:
• प्रदूषण नियंत्रण मंडळाची संमती.
• औद्योगिक आरोग्य व सुरक्षा संचालनालयाची वैध मान्यता.
• अग्निशमन विभागाचा ना-हरकत दाखला.
• वन विभागाची परवानगी.
रक्ताळलेला बेजबाबदारपणा: श्री दत्ता इंटरप्रायजेसचा स्फोट
उसर ग्रामपंचायत हद्दीतील 'श्री दत्ता इंटरप्रायजेस' या कंपनीचे उदाहरण प्रशासकीय निष्काळजीपणावर शिक्कामोर्तब करते. ऑगस्ट २०२५ मध्ये या कंपनीवर बंदी घालण्यात आली होती. मात्र, कोणतीही परवानगी नसताना जानेवारी २०२६ मध्ये ही कंपनी पुन्हा सुरू झाली. अवघ्या २० दिवसांत तिथे भीषण स्फोट होऊन ४ कामगार गंभीर जखमी झाले. प्रत्यक्ष पाहणी न करता कार्यालयात बसूनच परवानगी देणाऱ्या अधिकाऱ्यांची चौकशी करण्याची मागणी आता जोर धरू लागली आहे.
सार्वजनिक आरोग्य आणि पर्यावरणावर घाला
हे कारखाने लोकवस्ती, शाळा आणि शेतीजवळ असल्याने नागरिकांचे आरोग्य धोक्यात आले आहे. कारखान्यातून निघणारे कार्बनचे कण, विषारी काळा धूर आणि दुर्गंधीयुक्त वायू थेट हवेत सोडले जात आहेत. यामुळे पर्यावरणाची राखरांगोळी होत असून भविष्यात याचे गंभीर परिणाम सोसावे लागतील, अशी भीती व्यक्त होत आहे.
जनआंदोलनाचा इशारा: 'कुडूस ते मंत्रालय' पायी मोर्चा
स्थानिक सामाजिक कार्यकर्ते कल्पेश पाटील आणि 'वाडा तालुका पर्यावरण संवर्धन शिष्टमंडळा'ने याविरोधात दंड थोपटले आहेत. पालघर जिल्हाधिकारी आणि वाडा प्रांताधिकाऱ्यांना निवेदन देऊन तत्काळ कारवाईची मागणी करण्यात आली आहे. प्रदूषण नियंत्रण मंडळासह सर्व यंत्रणा झोपेचे सोंग घेत आहेत, पण जनता आता जागी झाली आहे. आमच्या मागण्या मान्य न झाल्यास आम्ही कुडूस नाका ते मुंबई मंत्रालय असा पायी मोर्चा काढून न्यायाची मागणी करू," असा इशारा कल्पेश पाटील यांनी दिला आहे.