પ્રિવેંન્ટિવ એટેક

ઈઝરાયેલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ઇરાન સામે 'પ્રિવેંન્ટિવ એટેક', એક સાવચેતી લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે. ઈઝરાયેલના સંરક્ષણ પ્રધાને શનિવારે સવારે આ કાર્યવાહીની પુષ્ટિ કરી. ઈઝરાયેલી સૈન્યએ પણ દેશભરમાં 'પ્રોએક્ટિવ એલર્ટ' જારી કરી હતી, સંભવિત ઇરાની મિસાઇલ હુમલાઓ પહેલા લોકોને સલામતી માટે ચેતવણી આપવા માટે સાયરન વગાડ્યા હતા. સરકારે નાગરિકોને સતર્ક રહેવા અને સલામતી માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવા વિનંતી કરી છે.

પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે વાટાઘાટોમાં વ્યસ્ત દરમિયાન, ઈરાનની રાજધાની તેહરાનમાં અનેક શક્તિશાળી વિસ્ફોટો થયાના અહેવાલ છે. સ્થાનિક મીડિયા અને પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા અનુસાર, શહેરના મધ્ય ભાગમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ વિસ્ફોટો સાંભળવામાં આવ્યા હતા, ત્યારબાદ બે વધુ થયા હતા. ઈરાની રાજ્ય મીડિયા અનુસાર, ઉત્તરી તેહરાનના સૈયદ ખાનદાન વિસ્તારમાં પણ વિસ્ફોટો થયાના અહેવાલ છે. જોકે, ઈરાની અધિકારીઓએ હજુ સુધી આ હુમલાની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી નથી કે નુકસાન વિશે કોઈ વિગતો આપી નથી.

દૂતાવાસના કર્મચારીઓને બહાર કાઢવાની મંજૂરી આપી ઈરાનમાં 30 સ્થળો પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલ છે. શરૂઆતમાં ઈરાની ગુપ્તચર એજન્સીઓ, એરપોર્ટ, રાષ્ટ્રપતિ મહેલ અને રહેણાંક વિસ્તારોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું કહેવાય છે. ઈઝરાયેલી હુમલા બાદ, ઈરાને પોતાનું હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ કરી દીધું છે. ઈરાન વિરુદ્ધ આ ઈઝરાયેલી કાર્યવાહીને 'જુડાહની ઢાલ' નામ આપવામાં આવ્યું છે.

ઈઝરાયેલમાં હાઇ એલર્ટ, સાયરન વાગ્યું દરમિયાન, ઈઝરાયેલને હાઇ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યું છે. IDF એ અહેવાલ આપ્યો છે કે દેશભરમાં સાયરન વગાડવામાં આવ્યા છે અને મોબાઇલ ફોન પર આગોતરી ચેતવણીઓ મોકલવામાં આવી છે, જેમાં લોકોને સલામત સ્થળોએ રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. શાળાઓ અને કોલેજો બંધ કરવામાં આવી છે. ઓફિસો પણ બંધ રાખવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. લોકોને ઘરે રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ઈઝરાયેલના સંરક્ષણ મંત્રી કાત્ઝે રાષ્ટ્રીય કટોકટીની જાહેરાત કરી હતી, ચેતવણી આપી હતી કે ઈઝરાયેલમાં નાગરિક વિસ્તારો પર મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાઓ શક્ય છે. ઈઝરાયેલી સૈન્યએ એવી પણ જાહેરાત કરી હતી કે દેશભરમાં શાળાઓ અને કોલેજો બંધ રાખવામાં આવશે, જાહેર મેળાવડા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે અને લોકોને ઘરેથી કામ કરવાની સલાહ આપવામાં આવશે.

ઈરાન-અમેરિકા પરમાણુ કરાર પર વાતચીત ચાલુ છે આ હુમલો એવા સમયે થયો છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં પહેલાથી જ ઊંડા તણાવ ચાલી રહ્યો છે. જૂનમાં, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે 12 દિવસનો હવાઈ સંઘર્ષ થયો. તે સમયગાળા દરમિયાન, અમેરિકાએ પહેલી વાર ઇરાની પરમાણુ સુવિધાઓ સામે ઈઝરાયેલી લશ્કરી કાર્યવાહીમાં પણ સીધો ભાગ લીધો હતો. ઈરાન અને અમેરિકાએ ફેબ્રુઆરીમાં પરમાણુ વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય દાયકાઓ જૂના વિવાદનો રાજદ્વારી ઉકેલ શોધવા અને લશ્કરી મુકાબલો ટાળવાનો હતો. જો કે, ઈઝરાયેલ સતત આગ્રહ રાખ્યો છે કે કોઈપણ સંભવિત કરારમાં તેહરાનના પરમાણુ માળખાને સંપૂર્ણપણે તોડી પાડવાનો સમાવેશ થવો જોઈએ; ફક્ત યુરેનિયમ સંવર્ધન બંધ કરવું પૂરતું નથી. ઈઝરાયેલે એવી પણ માંગ કરી છે કે ઇરાનના બેલિસ્ટિક મિસાઇલ કાર્યક્રમને વાટાઘાટોમાં સામેલ કરવામાં આવે. ઈરાને કહ્યું છે કે તે પ્રતિબંધો હટાવવાના બદલામાં તેના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર મર્યાદાઓ સ્વીકારવા તૈયાર છે, પરંતુ તેના મિસાઈલ કાર્યક્રમને કોઈપણ કરાર સાથે જોડવાનો ઇનકાર કરે છે. તેહરાને એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હુમલાની સ્થિતિમાં તે પોતાનો બચાવ કરશે.

અલ ઉદેદ એર બેઝ પર મિસાઈલ છોડ્યા હતા જૂન મહિનામાં, ઈરાને અમેરિકાની લશ્કરી કાર્યવાહીના જવાબમાં મધ્ય પૂર્વમાં સૌથી મોટા અમેરિકન લશ્કરી મથક કતારના અલ ઉદેદ એર બેઝ પર મિસાઈલ છોડ્યા હતા. પશ્ચિમી દેશો કહે છે કે ઈરાનનો બેલિસ્ટિક મિસાઈલ કાર્યક્રમ પ્રાદેશિક સ્થિરતાને જોખમમાં મૂકે છે અને પરમાણુ હથિયારના વિકાસ તરફ દોરી શકે છે. જોકે, તેહરાન પરમાણુ બોમ્બ વિકસાવવાના કોઈપણ ઈરાદાને નકારે છે. તાજેતરના હુમલાએ ફરી એકવાર રાજદ્વારી ઉકેલની આશાઓ પર પાણી ફેરવી દીધું છે. દુનિયા હવે ઈરાનના પ્રતિભાવ પર નજર રાખી રહી છે અને શું આ સંઘર્ષ વ્યાપક પ્રાદેશિક યુદ્ધમાં પરિણમી શકે છે.