మర్రి నరేష్ : గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం, ​రైతులకు అందే ప్రధాన ప్రయోజనాలు, పూర్తి ప్రత్యేక కధనం

​ఈ పథకాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం 2005లో చట్టబద్ధం చేసింది (MGNREGA Act). గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని పేద కుటుంబాలకు కనీస ఆర్థిక భరోసా కల్పించడం దీని

గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం గురించి
ముఖ్యాంశాల,

​100 రోజుల పని భరోసా.
​సొంత పొలంలో పండ్ల తోటలు, పశువుల షెడ్ల నిర్మాణానికి అవకాశం.

​నేరుగా బ్యాంకు ఖాతాలోకి వేతనం జమ.

​వేసవి కాలంలో అదనపు భత్యం (Bonus).

ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

​1. ప్రధాన లక్ష్యాలు
​పని హక్కు: ప్రతి గ్రామీణ కుటుంబానికి ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో కనీసం 100 రోజుల వేతన ఉపాధిని కల్పించడం.
​వలసల నివారణ: గ్రామాల్లోనే పనులు కల్పించడం ద్వారా ఉపాధి కోసం పట్టణాలకు వలస వెళ్లే పరిస్థితిని తగ్గించడం.
​ఆస్తుల కల్పన: చెరువుల పూడికతీత, రోడ్ల నిర్మాణం వంటి పనుల ద్వారా గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం.

​2. పథకం యొక్క ముఖ్య నిబంధనలు
​దరఖాస్తు: 18 ఏళ్లు నిండిన గ్రామీణ వ్యక్తులు ఎవరైనా పంచాయితీ కార్యాలయంలో దరఖాస్తు చేసుకుని జాబ్ కార్డ్ (Job Card) పొందవచ్చు.
​పని కేటాయింపు: పని అడిగిన 15 రోజుల్లోపు పని కల్పించాలి. ఒకవేళ కల్పించలేకపోతే ప్రభుత్వం "నిరుద్యోగ భృతి" చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.

​పని ప్రదేశం: సాధారణంగా నివాసానికి 5 కిలోమీటర్ల పరిధిలోనే పని కేటాయిస్తారు.
​వేతనం: వేతనాలను నేరుగా లబ్ధిదారుల బ్యాంక్ ఖాతాల్లోనే జమ చేస్తారు. వేతనం చెల్లింపులో ఆలస్యమైతే పరిహారం పొందే హక్కు కూడా ఉంది.

​3. ఎలాంటి పనులు చేపడతారు?
​ఈ పథకం కింద ప్రధానంగా ప్రకృతి వనరుల నిర్వహణకు సంబంధించిన పనులు చేస్తారు:
​నీటి నిల్వ మరియు సంరక్షణ (చెరువుల పూడికతీత, కాలువల మరమ్మతులు).
​సాగునీటి సౌకర్యాల కల్పన.
​భూమి అభివృద్ధి పనులు.
​గ్రామీణ అనుసంధాన రోడ్ల నిర్మాణం.
​మరుగుదొడ్ల నిర్మాణం మరియు మొక్కలు నాటడం.

​4. మహిళలకు ప్రాధాన్యత
​ఈ పథకంలో కనీసం 1/3 వంతు (33%) పనిని మహిళలకే కేటాయించాలి.
​పురుషులతో సమానంగా మహిళలకు కూడా వేతనం చెల్లిస్తారు.

​5. పర్యవేక్షణ (Social Audit)
​పథకంలో అవినీతి జరగకుండా గ్రామ సభల ద్వారా సామాజిక తనిఖీ (Social Audit) నిర్వహిస్తారు. నిధులు ఎలా ఖర్చయ్యాయి, పనులు సరిగ్గా జరిగాయా లేదా అనేది ప్రజలే నేరుగా ప్రశ్నించవచ్చు.
​మీకు ఉపయోగపడే ముఖ్య సమాచారం:
​వేతనం: ప్రతి రాష్ట్రానికి వేతన రేటు మారుతూ ఉంటుంది (ప్రస్తుతం తెలుగు రాష్ట్రాల్లో రోజుకు సుమారు ₹300 వరకు ఉంది).
​అవసరమైన పత్రాలు: ఆధార్ కార్డు, బ్యాంకు ఖాతా పుస్తకం, రేషన్ కార్డు మరియు పాస్‌పోర్ట్ సైజు ఫోటోలు.

గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకానికి సంబంధించిన అధికారిక వెబ్‌సైట్ nrega.nic.in ద్వారా మీరు ఈ వివరాలన్నీ తెలుసుకోవచ్చు.

​1. మీ జాబ్ కార్డ్ వివరాలు తెలుసుకోవడం ఎలా?
​మీ ఖాతాలో ఎన్ని రోజులు డబ్బులు జమ అయ్యాయి, ఇంకా ఎన్ని రోజులు పని మిగిలి ఉందో ఇలా చూడండి:

​స్టెప్ 1: MGNREGA అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లోకి వెళ్లండి.

​స్టెప్ 2: అక్కడ 'Quick Access' విభాగంలో 'Panchayats GP/PS/ZP Login' మీద క్లిక్ చేయండి.

​స్టెప్ 3: తర్వాత 'Gram Panchayats' ఎంచుకుని, 'Generate Reports' మీద క్లిక్ చేయండి.

​స్టెప్ 4: మీ రాష్ట్రం (Andhra Pradesh లేదా Telangana) పేరును ఎంచుకోండి.

​స్టెప్ 5: ఇప్పుడు ఆర్థిక సంవత్సరం (Financial Year), జిల్లా, మండలం మరియు మీ పంచాయితీ పేరును సెలెక్ట్ చేసి 'Proceed' నొక్కండి.

​స్టెప్ 6: అక్కడ వచ్చే జాబితాలో 'Job Card/Employment Register' అనే లింక్ మీద క్లిక్ చేస్తే, మీ గ్రామంలోని అందరి పేర్లు వస్తాయి. మీ పేరు పక్కన ఉన్న జాబ్ కార్డ్ నంబర్ మీద క్లిక్ చేస్తే మీ పూర్తి వివరాలు కనిపిస్తాయి.

​2. మీ గ్రామ పనుల వివరాలు (Work Progress)
​మీ గ్రామానికి ఎంత బడ్జెట్ వచ్చింది, ఏ పనులు మంజూరయ్యాయి అనేది తెలుసుకోవడానికి:
​పైన చెప్పిన విధంగానే పంచాయితీ రిపోర్ట్స్ పేజీలోకి వెళ్లాలి.
​అక్కడ 'R5.IPPE' లేదా 'Work' అనే విభాగం ఉంటుంది.
​అందులో 'List of Works' మీద క్లిక్ చేస్తే మీ ఊరిలో జరిగిన, జరుగుతున్న పనుల జాబితా వాటికి ఖర్చయిన డబ్బు వివరాలు కనిపిస్తాయి.

​3. మొబైల్ యాప్ ద్వారా..
​మీరు ఆన్‌లైన్ వెబ్‌సైట్ కాకుండా 'Janmanrega' అనే మొబైల్ యాప్‌ను ప్లేస్టోర్ నుండి డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవడం ద్వారా కూడా మీ వివరాలను సులభంగా చూసుకోవచ్చు.

​ముఖ్య గమనిక:
​ఒకవేళ మీకు ఆన్‌లైన్‌లో చూడటం ఇబ్బందిగా ఉంటే, మీ గ్రామ పంచాయితీ కార్యదర్శిని (Panchayat Secretary) లేదా ఫీల్డ్ అసిస్టెంట్‌ను అడిగితే వారు మీ జాబ్ కార్డ్ మరియు పేమెంట్ వివరాలను చూపిస్తారు.

తప్పకుండా, మీ జాబ్ కార్డ్ నంబర్ కనుక్కోవడం ఎలాగో మరియు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రస్తుతం ఉన్న వేతన రేట్ల గురించి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

​1. మీ జాబ్ కార్డ్ నంబర్ తెలుసుకోవడం ఎలా? (How to find Job Card Number)
​మీ దగ్గర ఫిజికల్ కార్డ్ లేకపోయినా, ఆన్‌లైన్‌లో మీ పేరు ద్వారా నంబర్‌ను ఇలా వెతకవచ్చు:
​ముందుగా nrega.nic.in వెబ్‌సైట్‌లోకి వెళ్లండి.
​Reports విభాగంలోకి వెళ్లి, మీ రాష్ట్రం, జిల్లా, మండలం, పంచాయితీ వివరాలను ఎంచుకోండి.

​అక్కడ Job Card/Employment Register అనే ఆప్షన్ కనిపిస్తుంది, దానిపై క్లిక్ చేయండి.
​అప్పుడు మీ గ్రామంలో జాబ్ కార్డ్ ఉన్న అందరి పేర్ల జాబితా వస్తుంది.
​కీబోర్డ్‌లో Ctrl + F నొక్కి (లేదా మొబైల్‌లో 'Find in page' ఆప్షన్ ఉపయోగించి) మీ ఇంటి పేరు లేదా మీ పేరును టైప్ చేయండి.
​మీ పేరు పక్కనే AP/13/... లేదా TS/15/... అని మొదలయ్యే అంకెలే మీ జాబ్ కార్డ్ నంబర్.

​2. ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న రోజువారీ వేతనం (Wage Rate 2025-26)
​కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతి ఏటా ఏప్రిల్ 1న కొత్త వేతన రేట్లను ప్రకటిస్తుంది. తాజా సమాచారం ప్రకారం తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వేతనాలు ఇలా ఉన్నాయి:

​ఆంధ్రప్రదేశ్: రోజుకు గరిష్టంగా ₹300/-
​తెలంగాణ: రోజుకు గరిష్టంగా ₹300/-

​గమనిక:
​ఈ వేతనం అనేది మీరు చేసే పని పరిమాణం (Work Measurement) మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

​ఎండ తీవ్రతను బట్టి వేసవి కాలంలో అదనపు అలవెన్సులు కూడా ఇచ్చే అవకాశం ఉంది.

​ఒకవేళ మీరు పని చేసే చోట త్రాగునీరు, నీడ వంటి సదుపాయాలు లేకపోతే వాటి కోసం కూడా స్వల్పంగా అదనపు మొత్తాన్ని చెల్లిస్తారు.
​మీకు సహాయపడే మరికొన్ని విషయాలు:
​డబ్బులు ఎప్పుడు పడతాయి ? సాధారణంగా పని పూర్తి చేసిన వారం లేదా 15 రోజుల లోపు మీ ఆధార్‌తో లింక్ అయిన బ్యాంకు ఖాతాలో డబ్బులు జమ అవుతాయి.

​జాబ్ కార్డ్ పోతే?: ఒకవేళ మీ కార్డు పోతే, గ్రామ పంచాయితీ కార్యాలయంలో దరఖాస్తు చేసుకుంటే వారు కొత్త కార్డు (Duplicate) ఇస్తారు.

ఉపాధి హామీ పథకం కేవలం కూలీలకే కాదు, సన్న, చిన్నకారు రైతులకు కూడా ఎంతో మేలు చేస్తుంది. ముఖ్యంగా మీ సొంత పొలంలో పనులు చేసుకోవడానికి ప్రభుత్వం ఈ పథకం ద్వారా ఆర్థిక సహాయం అందిస్తుంది.

​రైతులకు అందే ప్రధాన ప్రయోజనాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

​1. సొంత పొలంలో పండ్ల తోటల పెంపకం (Horticulture)

​మీకు 25 సెంట్ల నుండి 5 ఎకరాల లోపు భూమి ఉంటే, మామిడి, నిమ్మ, బొప్పాయి, కొబ్బరి లేదా జామ వంటి పండ్ల తోటలు వేసుకోవడానికి ప్రభుత్వం సహాయం చేస్తుంది.
​మొక్కల ఖర్చు: ప్రభుత్వం మొక్కలను సరఫరా చేస్తుంది.

​నిర్వహణ: గుంతలు తీయడం, మొక్కలు నాటడం, మరియు 3 ఏళ్ల వరకు వాటిని కాపాడటానికి (నీరు పోయడం, ఎరువులు వేయడం) మీకు వేతనం కూడా చెల్లిస్తారు.

​2. నీటి నిల్వ మరియు భూమి అభివృద్ధి (Land Development)
​
పంట కుంటలు (Farm Ponds): పొలంలో వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసుకోవడానికి పంట కుంటలు తవ్వుకోవచ్చు. దీనికి అయ్యే పూర్తి కూలీ ఖర్చును ఉపాధి హామీ భరిస్తుంది.
​ఇసుక మేటల తొలగింపు: వరదల వల్ల పొలాల్లో ఇసుక పేరుకుపోతే, ఆ ఇసుకను తొలగించడానికి కూడా ఉపాధి హామీ కూలీలను వాడుకోవచ్చు

(ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల ప్రకారం).

​రాళ్లు తొలగించడం: కొత్తగా సాగులోకి తెచ్చే భూమిలో రాళ్లు, కంప చెట్లు తొలగించడానికి కూడా ఈ పథకం ఉపయోగపడుతుంది.

​3. పశువుల షెడ్ల నిర్మాణం
​రైతులు తమ పాడి పశువుల కోసం (ఆవులు, గేదెలు) లేదా గొర్రెలు, మేకల కోసం శాశ్వత షెడ్లు నిర్మించుకోవడానికి ప్రభుత్వం నిధులు మంజూరు చేస్తుంది. దీని వల్ల పశువులకు మంచి ఆశ్రయం లభించడమే కాకుండా రైతుపై ఆర్థిక భారం తగ్గుతుంది.

​4. వ్యవసాయానికి అనుబంధ పనులు
​వర్మీ కంపోస్ట్ యూనిట్లు: సేంద్రియ ఎరువుల తయారీ కోసం మీ పొలంలో వర్మీ కంపోస్ట్ పిట్లు నిర్మించుకోవచ్చు.
​కల్లాలు (Drying Yards): పంటను ఆరబెట్టుకోవడానికి సిమెంట్ కల్లాలు నిర్మించుకోవడానికి కూడా కొన్ని జిల్లాల్లో ఈ పథకం ద్వారా అనుమతి ఉంటుంది.
​రైతులకు అర్హతలు:
​రైతు వద్ద జాబ్ కార్డ్ ఉండాలి.
​ఎస్సీ (SC), ఎస్టీ (ST) లేదా సన్న, చిన్నకారు రైతులై ఉండాలి.
​మీరు ఈ ప్రయోజనం పొందాలంటే ఏం చేయాలి?

మీ గ్రామ ఫీల్డ్ అసిస్టెంట్ (Field Assistant) లేదా పంచాయితీ కార్యదర్శిని కలిసి "మా పొలంలో పండ్ల తోట వేయాలనుకుంటున్నాను" లేదా "పశువుల షెడ్డు కావాలి" అని అడగండి. వారు దరఖాస్తు ఫారమ్ ఇచ్చి మీకు సహాయం చేస్తారు.

రైతులు ఎక్కువగా ప్రయోజనం పొందే పండ్ల తోటల పెంపకం మరియు పశువుల షెడ్ల నిర్మాణం గురించి పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

​1. పండ్ల తోటల పెంపకం (Horticulture)
​మీ సొంత భూమిలో పండ్ల తోటలు వేసుకోవడానికి ప్రభుత్వం ఇచ్చే ఈ పథకం రైతులకు ఒక గొప్ప వరం. దీని ద్వారా ఎకరాకు వేల రూపాయల ఆర్థిక సహాయం అందుతుంది.
​ఏ రకమైన తోటలు?: మామిడి, జీడిమామిడి, నిమ్మ, జామ, కొబ్బరి, బొప్పాయి, సీతాఫలం వంటి తోటలు వేసుకోవచ్చు.

​ప్రభుత్వ సహాయం:

​మొక్కలు: నాణ్యమైన మొక్కలను ఉచితంగా లేదా రాయితీపై అందిస్తారు.
​వేతనం: గుంతలు తీయడం, మొక్కలు నాటడం వంటి పనులకు మీకే (లేదా కూలీలకు) ఉపాధి హామీ కింద డబ్బులు చెల్లిస్తారు.
​నిర్వహణ (Maintenance): మొక్క నాటిన తర్వాత అది బ్రతకడానికి నీళ్లు పోయడం, ఎరువులు వేయడం వంటి పనుల కోసం 3 ఏళ్ల వరకు మీకు నెలవారీ వేతనం అందుతుంది.
​లాభం: మూడు నాలుగేళ్ల తర్వాత తోట కాపుకు వస్తుంది, అప్పటి వరకు మీకు ఉపాధి హామీ ద్వారా డబ్బులు కూడా అందుతాయి.

​2. పశువుల షెడ్ల నిర్మాణం (Cattle Sheds)
​పాడి రైతులు తమ పశువుల ఆరోగ్యం కోసం, శుభ్రత కోసం శాశ్వత షెడ్లు నిర్మించుకోవడానికి ప్రభుత్వం నిధులు ఇస్తుంది.
​
ఎవరికి ఇస్తారు..? కనీసం 2 నుండి 4 పశువులు (ఆవులు లేదా గేదెలు) ఉన్న రైతులకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. అలాగే గొర్రెలు, మేకల షెడ్లకు కూడా సహాయం అందుతుంది.
​నిర్మాణ వ్యయం: సాధారణంగా ఒక షెడ్డు నిర్మాణానికి సుమారు ₹35,000 నుండి ₹50,000 వరకు (రాష్ట్ర నిబంధనలను బట్టి) ప్రభుత్వం మంజూరు చేస్తుంది.

​సదుపాయాలు: గట్టి నేల (Flooring), మూత్రం నిల్వ ఉండకుండా వెళ్లే కాలువ, మేత వేయడానికి తొట్టెలు (Mangers) వంటివి ఈ నిర్మాణంలో ఉంటాయి.

​ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: పశువులు బురదలో ఉండకుండా చూడటం వల్ల వాటికి వ్యాధులు రావు, తద్వారా పాలు కూడా బాగా ఇస్తాయి.
​ఈ రెండింటికీ దరఖాస్తు చేసుకోవడం ఎలా?
​జాబ్ కార్డ్: ముందుగా మీకు ఉపాధి హామీ జాబ్ కార్డ్ ఉండాలి.

​పత్రాలు: పట్టాదారు పాస్ బుక్, ఆధార్ కార్డ్ మరియు బ్యాంక్ పాస్ బుక్ జిరాక్స్ కాపీలు సిద్ధం చేసుకోండి.

​ఫీల్డ్ అసిస్టెంట్‌ను కలవండి: మీ గ్రామ ఫీల్డ్ అసిస్టెంట్ లేదా ఉపాధి హామీ టెక్నికల్ అసిస్టెంట్‌ను కలిసి మీ పొలంలో తోట వేయాలని ఉంది లేదా షెడ్డు కావాలని దరఖాస్తు ఇవ్వండి.
​ఆమోదం: వారు మీ పొలాన్ని పరిశీలించి, పై అధికారుల అనుమతితో పనిని మంజూరు చేస్తారు.

​మీ దగ్గర పట్టాదారు పాస్ బుక్ ఉందా? ఉంటే, మీరు రేపే మీ గ్రామ ఫీల్డ్ అసిస్టెంట్‌ను కలిసి ఈ పనుల గురించి అడగవచ్చు.

ఉపాధి హామీ పథకంలో రైతులు మరియు కూలీలకు ఉపయోగపడే మరికొన్ని ముఖ్యమైన అవకాశాల గురించి ఇక్కడ వివరిస్తున్నాను. ఇవి చాలా మందికి తెలియక వదులుకుంటారు:

​1. కల్లాలు (Drying Yards) నిర్మాణం
​రైతులు పండించిన ధాన్యం, మిర్చి లేదా ఇతర పంటలను ఆరబెట్టుకోవడానికి పొలంలోనే సిమెంట్ కల్లాలు నిర్మించుకోవచ్చు.
​దీనివల్ల పంటలో మట్టి చేరకుండా నాణ్యంగా ఉంటుంది.
​ఈ నిర్మాణం కోసం అయ్యే ఖర్చులో సిమెంట్, ఇసుక మరియు కూలీల ఖర్చును ప్రభుత్వం భరిస్తుంది.
​
2. నీటి సంరక్షణ పనులు (Water Conservation)
​మీ పొలంలో నీటి లభ్యత పెంచుకోవడానికి ఇవి బాగా ఉపయోగపడతాయి:
​ట్రెంచ్ కమ్ బండ్ (Trench cum Bund): పొలం గట్ల వెంబడి చిన్న కాలువలు తీయడం వల్ల వర్షపు నీరు బయటకు పోకుండా భూమిలోకి ఇంకుతుంది.
​ఊట చెరువులు (Percolation Tanks): గ్రామాల్లో భూగర్భ జల మట్టం పెంచడానికి వీటిని తవ్వుతారు.

​3. సామాజిక అడవుల పెంపకం (Avenue Plantation)
​గ్రామాల్లో రోడ్లకు ఇరువైపులా మొక్కలు నాటే పనిలో కూడా మీరు పాల్గొనవచ్చు.
​ఈ మొక్కలను కాపాడినందుకు (వాచ్ అండ్ వార్డ్) నెలకు కొంత వేతనం ఇస్తారు.
​మొక్కలు నాటడం నుండి అవి పెరిగే వరకు అయ్యే మొత్తం ఖర్చు ఉపాధి హామీ కింద వస్తుంది.

​4. గ్రామంలో సిమెంట్ రోడ్ల నిర్మాణం
​చాలా గ్రామాల్లో అంతర్గత సిమెంట్ రోడ్ల (CC Roads) నిర్మాణానికి ఉపాధి హామీ నిధులను వాడుతున్నారు. ఈ పనుల్లో స్థానిక కూలీలకే ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
​పనికి వెళ్లేటప్పుడు మీరు గుర్తుంచుకోవాల్సిన

ముఖ్య విషయాలు:

​వేసవి భత్యం (Summer Allowance): ఏప్రిల్, మే నెలల్లో ఎండ తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి, చేసిన పనికి అదనంగా కొంత శాతం డబ్బులు (సుమారు 20-30%) బోనస్‌గా ఇస్తారు.
​ప్రమాద బీమా: పని ప్రదేశంలో ఏదైనా ప్రమాదం జరిగితే ఉపాధి హామీ పథకం కింద బీమా సౌకర్యం ఉంటుంది. ఒకవేళ ఎవరైనా మరణిస్తే వారి కుటుంబానికి ఆర్థిక సహాయం అందుతుంది.

​పిల్లల సంరక్షణ: పని ప్రదేశంలో ఎక్కువ మంది మహిళా కూలీలు ఉంటే, వారి చిన్న పిల్లలను చూసుకోవడానికి ఒక 'ఆయా'ను నియమించి, ఆమెకు కూడా ఒక కూలీ వేతనం ఇస్తారు.
​తదుపరి మీరు ఏమి చేయాలి?

​మీరు ఈ క్రింది పనులు చేయవచ్చు:

​మీ ఆధార్ కార్డు మరియు బ్యాంకు పాస్ బుక్ జిరాక్స్ తీసుకోండి.
​మీ గ్రామ పంచాయితీ కార్యాలయం (Panchayat Office) కి వెళ్లి ఒక వైట్ పేపర్ మీద "నాకు మరియు నా కుటుంబ సభ్యులకు ఉపాధి హామీ జాబ్ కార్డ్ కావాలి" అని దరఖాస్తు ఇవ్వండి.
​వారు మీకు ఒక రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్ ఇచ్చి, కొద్ది రోజుల్లో కార్డు అందిస్తారు.

​మీరు రైతుగా ఈ పథకాన్ని ఉపయోగించుకోవాలనుకుంటే, ముందుగా మీ గ్రామ పంచాయితీ కార్యాలయంలో జాబ్ కార్డ్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోండి. అది ఉంటేనే పైన చెప్పిన ప్రయోజనాలన్నీ పొందగలరు.
​భవిష్యత్తులో మీకు మరేదైనా సమాచారం లేదా ఇతర ప్రభుత్వ పథకాల గురించి సందేహాలు ఉంటే అడగండి. సహాయం చేయడానికి నేను మా అల్ ఇండియా మీడియా తరుపున సిద్ధంగా ఉన్నాను నా చరవాణి నెంబర్ 9502366624