"ਦੇਸ਼ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਖਿੱਚੀਆਂ ਲੀਕਾਂ ਜਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਬਲਕਿ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।"

ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ (ਸਲਾਹਕਾਰ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੈੱਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ) ਵਲੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗਯਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਦੇ ਲੀਡਰ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ ਬੇਹਤਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਪਰਤੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਹੈ । ਇੰਡੀਅਨ ਨੂੰ ਪੜਾ ਲਿਖਾ ਕਰ ਬੇਹਤਰ ਬਣਾੳ ਇੰਡੀਆ ਆਪ ਹੀ ਬੇਹਤਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ । ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ। ਲੀਡਰ ਅਕਸਰ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਤਰੱਕੀ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਨਸਾਨੀ ਵਿਕਾਸ ਕਿਉਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਆਮ ਇੰਡੀਅਨ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੁਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਲੋਕ ਖੁਦ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣਨਗੇ। ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਕਰੀ ਲੈਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ (Innovation) ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੁਨਰਮੰਦ (Skilled) ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਨਾਗਰਿਕ ਕਦੇ ਵੀ ਜਾਤ-ਪਾਤ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਸਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਧਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲ ਜਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨਾ ਬਦਲੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਰੱਕੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, 'ਇੰਡੀਆ' ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਇੰਡੀਅਨ' ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 'ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕ' ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕੀਏ?
🍳*ਹਰਬੰਸ ਸਿਘ, ਸਲਾਹਕਾਰ* 🙏🏻
ਸਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੈਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ +91-8054400953,