କୁଡୁମୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ରହଣି ପର୍ବ: ପରମ୍ପରା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାମୁଦାୟିକ ଏକତାର ମହାନ ପରିଚୟ।

*କୁଡୁମୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ରହଣି ପର୍ବ: ପରମ୍ପରା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାମୁଦାୟିକ ଏକତାର ମହାନ ପରିଚୟ*


ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ ଓ ମୂଳବାସୀ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପରିଚୟ ବହନ କରୁଥିବା କୁଡୁମୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ପାଳିତ “ରହଣି ପର୍ବ” ଏବେ ମଧ୍ୟ ଲୋକପରମ୍ପରା ଓ ସାମୁଦାୟିକ ଏକତାର ଜୀବନ୍ତ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ରହିଆସିଛି । ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନର ସରଳତା, କୃଷି ସଂସ୍କୃତି, ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଲୋକକଳାର ମିଶ୍ରଣରେ ଏହି ପର୍ବ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଆଚାର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସାମାଜିକ ଉତ୍ସବର ରୂପ ନେଇଥାଏ ।

କେନ୍ଦୁଝର, ମୟୁରଭଞ୍ଜ, ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ସହିତ ପଡ଼ୋଶୀ ଝାରଖଣ୍ଡ ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ କୁଡୁମୀ ସମାଜ ଏହି ପର୍ବକୁ ବହୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି । ପର୍ବ ଅବସରରେ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ସବମୁଖର ହୋଇଯାଏ । ଘରଦୁଆର ସଫା ସୁଥା କରାଯାଇଥାଏ ଓ ଗ୍ରାମ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ବିଶେଷ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହୁଏ ।

କୃଷି ଓ ପ୍ରକୃତି ସହ ଅଟୁଟ ସମ୍ପର୍କ ରହଣି ପର୍ବର ମୂଳ ଆଧାର ହେଉଛି କୃଷି ଓ ପ୍ରକୃତି । ଭଲ ଫସଲ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଗ୍ରାମର ଶାନ୍ତି କାମନାରେ ଏହି ପୂଜାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ । ଧରିତ୍ରୀ ମାଆ ଓ ପ୍ରକୃତିକୁ ଜୀବନର ଆଧାର ଭାବେ ମାନୁଥିବା କୁଡୁମୀ ସମାଜ ଏହି ପର୍ବ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ନିଜ ଆଦର ଓ କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ।
ଗ୍ରାମର ବୟସ୍କମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରାତନ ସମୟରୁ ଏହି ପର୍ବ ସମାଜକୁ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ଆସୁଛି। ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରଭାବ ସତ୍ତ୍ୱେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଯୁବପିଢ଼ୀ ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଆଗକୁ ନେବାରେ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଛନ୍ତି ।

ପର୍ବର ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ । ମାଦଳ, ଢୋଲ, ନିଶାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକବାଦ୍ୟର ତାଳେ ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀମାନେ ଦଳବଦ୍ଧ ଭାବରେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି । ଗ୍ରାମ ମଝିରେ ରାତି ଯାଏ ଚାଲୁଥିବା ଏହି ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଶକୁ ଉତ୍ସବମୁଖର କରିଦେଇଥାଏ । ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକରେ ସଜିଥିବା ମହିଳାମାନେ ରଙ୍ଗିନ ସାଡ଼ି ଓ ରୂପା ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବାବେଳେ ପୁରୁଷମାନେ ଧୋତି ଓ ଗମଛାରେ ଲୋକସଂସ୍କୃତିର ନିଜସ୍ୱ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ।

ରହଣି ପର୍ବ କେବଳ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସବରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ । ଏହା ଭାଇଚାରା, ସମାନତା ଓ ସାମାଜିକ ସମ୍ପ୍ରୀତିର ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରେ । ପର୍ବ ଅବସରରେ ଗ୍ରାମର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସାମୁହିକ ଭୋଜନ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ପର୍ବ ଅବସରରେ ପାରମ୍ପରିକ ଖେଳ, ସଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଓ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା କାର୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହେଉଛି ।

ପରମ୍ପରାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାବି ସଂସ୍କୃତିପ୍ରେମୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନଙ୍କ ମତରେ, କୁଡୁମୀ ସମାଜର ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ପର୍ବଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଂସ୍କୃତିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରୁଛି । ସେମାନେ ସରକାରଙ୍କୁ ଏପରି ଲୋକପର୍ବ ଓ ଲୋକକଳାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଶେଷ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ରହଣି ପର୍ବ ଗ୍ରାମ୍ୟ ମାଟିର ଗନ୍ଧ, ପରମ୍ପରାର ମାଧୁର୍ୟ ଓ ସମାଜର ଏକତାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛି । ଏହା କୁଡୁମୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଗୌରବମୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟକୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି ।
ଖଣ୍ଡାଧାର ନିଉଜ- ଉପସ୍ଥାପନା କମଳଲୋଚନ ମହାନ୍ତ।