भाकरीसाठी मृत्यूशी सामना; प्रशासनाला दिसत नाही का ग्रामीण भारत?
भाकरीसाठी मृत्यूशी सामना; प्रशासनाला दिसत नाही का ग्रामीण भारत?
अमळनेर प्रतिनिधी
ग्रामीण भागात आजही अनेक कुटुंबांना दोन वेळच्या भाकरीसाठी जीव धोक्यात घालून कसरती आणि खेळ सादर करावे लागत आहेत. आधुनिक मनोरंजनाच्या युगात मोबाईल, सोशल मीडिया आणि डिजिटल साधनांनी जग बदलले असले तरी ग्रामीण कलाकारांचे वास्तव मात्र अजूनही संघर्षमयच असल्याचे चित्र अनेक गावांमध्ये पाहायला मिळते.
गावोगावी जत्रा, यात्रा, उत्सव किंवा सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये काही कलाकार जीवाची पर्वा न करता धाडसी कसरती करताना दिसतात. सायकलवर तोल सांभाळत लहान मुलांना खांद्यावर घेऊन केलेले खेळ, शरीरावरून वाहन चालवण्यासारखे थरारक प्रयोग आणि धोकादायक स्टंट करून हे कलाकार प्रेक्षकांचे मनोरंजन करतात. टाळ्यांचा कडकडाट मिळतो, लोक कौतुक करतात; मात्र कार्यक्रम संपल्यानंतर त्यांच्या हातात उरते ती फक्त काही रुपयांची मदत आणि उद्याच्या उदरनिर्वाहाची चिंता.
विशेष म्हणजे या खेळांमध्ये लहान मुलांचाही सहभाग दिसून येतो. शिक्षण, सुरक्षित बालपण आणि मूलभूत सुविधांपासून दूर राहत अनेक मुले कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहासाठी अशा धोकादायक खेळांचा भाग बनत आहेत. त्यामुळे बालसुरक्षा आणि ग्रामीण कलाकारांच्या पुनर्वसनाचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.
ग्रामीण भागातील अनेक पारंपरिक कलाकारांकडे स्थिर रोजगार नसल्याने ते गावोगावी फिरून कार्यक्रम सादर करतात. दिवस मिळाला तर दोन वेळचे जेवण मिळते, अन्यथा उपासमारीची वेळ येते. शासनाच्या विविध योजनांची माहिती, आर्थिक मदत किंवा सामाजिक सुरक्षा यांचा लाभ अनेकांपर्यंत पोहोचत नसल्याची खंतही व्यक्त केली जात आहे.
समाजाने केवळ टाळ्या वाजवून थांबू नये, तर अशा कलाकारांच्या शिक्षण, रोजगार आणि सुरक्षिततेसाठी पुढाकार घेण्याची गरज असल्याचे मत सुजाण नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे. कारण मंचावर दिसणारा थरार हा केवळ करमणूक नसून, तो ग्रामीण भारताच्या कठोर वास्तवाचा आरसा आहे.
