🌿 आदिवासी कोकणी समाजाचा ‘आखाजी’ सण उत्साहात साजरा 🌿

Yashwant Dipchand Shinde, Dhule, Maharashtra (MH)

19/04/2026 04:04 PM

आदिवासी कोकणी समाजात आखाजी सण (म्हणजेच Akshaya Tritiya) अत्यंत पारंपरिक आणि श्रद्धेने साजरा केला जाणारा महत्त्वाचा सण आहे. वैशाख महिन्यात येणारा हा दिवस समृद्धी, पवित्रता आणि नव्या सुरुवातीचे प्रतीक मानला जातो. ग्रामीण व शेतीप्रधान जीवनशैली असलेल्या या समाजासाठी आखाजी हा केवळ सण नसून निसर्गाशी असलेल्या नात्याचा उत्सव आहे.

💫 सणाचे धार्मिक आणि सामाजिक महत्त्व
आखाजीच्या दिवशी प्रत्येक घरात सकाळपासूनच भक्तीमय वातावरण असते. या दिवशी “आगाऱ्या टाकणं” आणि “नैवेद्य दाखवणे” ही विशेष परंपरा पाळली जाते. देवपूजा, निसर्गपूजा आणि ग्रामदेवतेची आराधना करून वर्षभर सुख-समृद्धी लाभावी, अशी प्रार्थना केली जाते. शेतीच्या दृष्टीने हा दिवस अत्यंत शुभ मानला जातो आणि अनेक ठिकाणी नवीन शेती कामांची सुरुवात याच दिवशी केली जाते.
🪔 पारंपरिक रितीरिवाजांची जपणूक
सणाच्या निमित्ताने घरांची स्वच्छता केली जाते आणि अंगणात सुंदर रांगोळ्या काढल्या जातात. महिलांमध्ये हळदी-कुंकू कार्यक्रम होतो. गावातील लोक एकत्र येऊन ग्रामदेवतेची पूजा करतात. शेतात जाऊन भूमीपूजन करून मातेला वंदन केले जाते. वडीलधारी मंडळींना नमस्कार करून त्यांचे आशीर्वाद घेण्याची परंपरा आजही तितक्याच आदराने पाळली जाते.
. 💃 सांस्कृतिक जल्लोष आणि एकात्मता
आखाजी सणाच्या निमित्ताने गावागावात पारंपरिक नृत्य, लोकगीते आणि ढोल-ताशांच्या गजरात आनंद साजरा केला जातो. युवक-युवती पारंपरिक वेशभूषेत लोकनृत्य सादर करून आपल्या संस्कृतीचे दर्शन घडवतात. गावात सामूहिक जेवण, स्नेहमेळावे आणि विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते, ज्यामुळे समाजात एकोप्याची भावना अधिक दृढ होते.
🍛 पारंपरिक खाद्यसंस्कृतीचा आस्वाद
या सणात खास करून पुरणपोळी, भात, विविध भाज्या आणि गोड पदार्थ तयार केले जातात. त्याचबरोबर नाचणीची भाकरी, उकडीचे पदार्थ आणि स्थानिक पारंपरिक खाद्यपदार्थांचा आस्वाद घेतला जातो. हे पदार्थ केवळ चवीसाठीच नव्हे, तर परंपरेचा एक भाग म्हणूनही महत्त्वाचे आहेत.
. 🌱 निसर्गाशी नाते दृढ करणारा संदेश
आखाजी सण हा केवळ उत्सवापुरता मर्यादित नसून, तो निसर्गाशी असलेले आपले नाते जपण्याचा आणि परंपरा टिकवण्याचा संदेश देतो. समाजातील एकात्मता, कुटुंबातील जिव्हाळा आणि संस्कृतीची ओळख जपण्याचे महत्त्व या सणातून अधोरेखित होते.
👉 एकूणच, आदिवासी कोकणी समाजाचा आखाजी सण हा श्रद्धा, परंपरा, संस्कृती आणि सामाजिक ऐक्य यांचा सुंदर संगम आहे.

6635 views

Comment

Write Your Comment...